Kendinizle uğraşmayın!
Bazı insanlar İngilizce ya da başka bir yabancı dil
öğrenmek istiyor; bazıları kilo
vermek istiyor; bazıları sigarayı bırakmak. Bazıları bütün kitapları
okumak istiyor; bazıları da tüm kurslara gitmek istiyor. Bu insanların
bir kısmı, istekleri doğrultusunda girişimde bulunuyor; bir kısmının
istekleri ise hiç girişim olmaksızın bir hayal olarak kalıyor
(İstekleri girişimsiz hayal olarak kalanların durumu ayrı ve ona
değinmeyeceğim).
İÇE DÖNÜK KİŞİSEL GELİŞİM PROJELERİ
Kişisel gelişim projelerini ikiye ayırmak
gerekir. İçe dönük olanlar ve dışa dönük olanlar diye. Kilo vermek içe
dönük bir proje midir; dışa dönük bir proje midir? Birisinin
zayıflaması, toplum için hiçbir işe yaramaz. Diğer bir deyişle insan
kendisi için zayıflar; bir kişinin zayıflaması başkasının işine
yaramaz. Üstelik zayıflasa da zayıflamasa da kişi vücuduyla birlikte
ölecek ve toprağa karışacaktır. Sigarayı bırakmak da, zayıflamak
gibidir; sigarayı bırakırsanız kendiniz için bir şey yapmış olursunuz;
çevreniz için değil. Zayıflamanın da, sigara içmeyi bırakmanın da,
toplum için bir yararı olduğu iddia edilebilir. İnsanların gözüne
hitap etmek; daha sağlıklı bir anne-baba olmak gibi. Evet, bunlar da
birer yarardır; ama içe dönük kişisel gelişim projelerinin küçük
yararları. Üstelik kilo vermek ya da sigara içmeyi bırakmak sıklıkla
gerginleştiren, seyrek olarak sonuç alan ve daha ötesi insanı mutsuz
eden projelerdir. Bu projelerin sonuç alamamasının bir nedeni de,
proje sonuçlarını insanın kendisine söz vermesidir. İnsanın en çok
avans verdiği ve kredi tanıdığı, verdiği süreleri uzattığı borçlu
kendisidir. İstisnai özdisiplinli insanların dışında, benim gözlediğim
insanların davranışı bu yönde olmuştur.
DIŞA DÖNÜK KİŞİSEL GELİŞİM PROJELERİ
Dışa dönük kişisel gelişim projeleri; başkalarına söz verilmiş
projelerdir. Örneğin, okul ya da semt tiyatrosunda belirli bir tarihe
belirli bir oyunu yetiştirmek dışarıya söz verilmiş bir projedir.
Böyle bir oyunu hazırlamak insanların okumasını, birlikte bir
etkileşime girmesini, birlikte çalışmasını sağlar. Oyun ortaya
çıktığında, dışa dönük bir proje olarak, başka insanlar da bu üründen
(sahnelenen oyundan) yararlanırlar. Yine bir öğretmenin, “ben daha iyi
bir öğretmen olacağım” demesi yerine, bir öğretmen dergisine kendi
deneyimlerine göre iyi bir öğretmenin özellikleri hakkında yazı
hazırlamaya çalışması, onu araştırma yapmaya itecek, profesyonel
anlamda yazarlık becerisini geliştirmeye çalışacak, kendi
deneyimlerini gözden geçirerek hangilerinin işe yaradığını
belirleyecek ve belki de faydasız olan alışkanlıklarından
vazgeçecektir. Sonuçta çıkan yazıdan başka öğretmenler de fayda
sağlayacak, dışarıda bir dergiye söz verdiği için yapılması
gerekenlerin hepsini yapacak, bütün bu süreçte gözden geçirdiği kendi
öğretmenlik uygulaması da iyileşerek birlikte olduğu öğrencilerin daha
iyi öğrenmesine yardım edecektir.
Şimdi karşılaştırırsak sigara içmeyi bırakmak mı daha iyi, yoksa
öğretmen dergisine yazı yazarken kendiliğinden ortaya çıkan değişimler
ve gelişmeler mi? Hangisinin faydası daha büyük ve hangisi daha
mutluluk verici? Dışa dönük kişisel gelişim projelerinin hemen
hepsinin gözle görünür ve hissedilir bir ürünü vardır. İnsanlar;
başkalarına gösterebildikleri, anlatabildikleri başarılarıyla mutlu
olurlar. Hatta dışa dönük kişisel gelişim projeleri gerçekleştiren
insanlar, sigarayı bırakmak, zayıflamak ya da başka içe dönük bir
kişisel gelişim projesini başarmak için de kendilerinde enerji
bulurlar. Yabancı bir dil öğrenmeye çalışmak içe dönük bir kişisel
gelişim projesi midir; yoksa dışa dönük bir kişisel gelişim projesi
mi? Kendi kendine İngilizce öğrenmeye çalışmak içe dönük bir kişisel
gelişim projesidir. Bir yıl sonra sevgililer gününde sevgilisine
İngilizce mektup yazmak ise dışa dönük bir kişisel gelişim projesidir.
Projeleri içe dönük olmaktan çıkarıp dışa dönük hale getirebildiğimiz
sürece hem daha mutlu, hem de toplum için daha üretken bir insan
olacağız.